Ուզում եմ, որ իրականանա Երևանը խելացի քաղաքների շարքում տեսնելու իմ տեսլականը

-8-300x225

Հարցազրույց Երևանի ավագանու ՀՀԿ խմբակցության անդամ «Սինոփսիս Արմենիա» ՓԲԸ տնօրեն ՀՈՎԻԿ ՄՈՒՍԱՅԵԼՅԱՆԻ հետ
Երևանի ավագանու «Երկիր Ծիրանի» խմբակցության անդամները հայտարարեցին, թե հավատարիմ կմնան ընտրողներին տված իրենց խոստմանը ու ամեն ինչ կանեն Տարոն Մարգարյանի կյանքը դժողք դարձնելու համար: Ու հիմա դատական հայցեր են պատրաստում քաղաքապետարանի ու աշխատանքում թերացող պատական այլ կառույցների դեմ: Նման գործելոճն անիմաստ լարվածություն կստեղծի ավագանիաո՞ւմ, թե՞, այնուհանդերձ, կդառնա զգաստացնող գործոն:
-Ավագանին քաղաքական մարմին է ու, բնականաբար, ընդդիմության հիմնական առաքելությունը նաև քննադատելն է, որպեսզի վեր հանվեն եղած թերությունները: Եթե խոսքը վերաբերվում է իրատեսական քննադատությանը՝ ես դրան կողմ եմ: Իսկ եթե կա դավադրություններ փնտրելու մոլուցք,  նման գործելաոճն ինձ համար անընդունելի է: Իհարկե, ամեն քաղաքական ուժ ունի իրեն հատուկ բառապաշարը, բայց նման հայտարությունները՝ «դժոխք ենք դարձնելու», ուղղակի անհեթեթություն են: Եթե նման հայտարարություն ես անում, բայց կոնկրետ ծրագրեր չես առաջարկում ինչ-որ բաներ շտկելու համար, ապա դա անլուրջ է ու հարիր չէ քաղաքական ուժին:

«Երկիր Ծիրանի»-ի մեր գործընկերներին կուզեմ հիշեցնել, որ քարոզարշավը վաղուց ավարտվել է, սակայն տպավորությունն այնպիսին է, որ այդ ուժի համար այն դեռ շարունակվում է: Ես կարծում էի, թե քարոզարաշավի ժամանակ նման բառապաշարով հանդես գալը նրանց մարտավարությունն էր ու ընտրություններից հետո մենք այլ գործելոճի ականատես կլինեինք, երբ ընդդիմության թևերի միջև քաղաքապետարանի ավագանիում պայքար կծավալվեր կառուցողական հարթության մեջ: Մինչդեռ «Երկիր Ծիրանին» իր նույն բառապաշարը շարունակում է ու, եթե դա լինելու է նրա 5 տարիների գործելաոճը, հարց է առաջանում՝ մինչև ե՞րբ:

Իսկ ընդդիմության քայլերն իշխանության համար կարող են լինել զգաստացնող այն դեպքում, եթե իշխանությունը լսի կառուցողական ու փաստարկված քննադատություն: Բայց ես դեռ չեմ լսել որևէ ծրագրային առաջարկ իրենցից, գուցե ունե՞ն: Մի քանի օրից կսկսվեն ավագանու աշխատանքները, կտեսնենք, թե ի՞նչ քննադատական շեշտադրումներ են հնչեցնում, և ըստ այդմ էլ կտանք մեր գնահատականը:
Ուսումնասիրելով թաղապետարանների աշխատանքը «Երկիր Ծիրանի»խմբակցության անդամները համոզվել են, որ նրանց աշխատակիցների մեծ մասը աշխատանքի ժամերին գործ անելու փոխարեն զբաղված է սերիալ դիտելով: Եթե դա այդպես է, կնշանակի գործ ունենք անարդյունավետ կառավարման հետ ու արդարացի է դժգոհությունը, որ Երևանի սուղ բյուջեից նրանց աշխատավարձ է տրվում անգործության համար:
-Թաղապետարանները քաղաքային իշխանության կարևորագույն ստորաբաժանումներն են, ու եթե կան անարդյունավետ կառավարման դեպքեր, դրանց մասին անշուշտ պետք է ահազանգել: Ես դեմ եմ ոչ թե քննադատական խոսքին, այլ կողմ եմ, որ ասվածը լինի հիմնավոր: Ուրեմն, եթե նման ուսումնասիրություն են արել, թող ասեն ո՞ր թաղապետարնում են այդ երևույթի ականատեսը եղել, տան կոնկրետ անուններ, որպեսզի ներքին ծառայողական քննություն անցկացնելիս մարդիկ իմանան ի՞նչ է կատարվում:

Կառավարման արդյունավետությունը պետք է բարձր լինի ցանկացած ոլորտում ՝ սկսած կառավարությունից, ու ամեն մի պատասխանատու անձ պետք է ձգտի հասնել դրան, այստեղ այլ կարծիք չի կարող լինել: Մասնավոր ընկերություններում ևս դա շատ կարևորվում է, եթե մենք չձգտենք զարգացնել ու արդյունավետ դարձնել կառավարման հմտություններն ու մեթոդոլոգիան ոչ մի արդյունքի չենք հասնի, կյանքը տեղում չի դոփում, զարգանում է ու մենք պետք է կյանքի ընթացքին համահունչ գնանք:Բայց այստեղ կա մեկ այլ հանգամանք. որոշ մարդկանց ինչո՞ւ է թվում է, թե իշխող խմբակցությունն աչք է փակում նման աղաղակող երևույթների առաջ : Այդպես մտածելն անգամ անհեթեթություն է: Այնպես որ, եթե մեր ընդդիմադիր գործընկերներն ունեն կոնկրետ փաստեր, թող ներկայացնեն, ինքս էլ պատրաստ եմ իմ քննադատական վերաբերմունքն արտահայտել և միասնաբար քայլեր մշակել դրանք շտկելու ուղղությամբ:
Քաղաքապետարանը դեռ ամիսներ առաջ հայտարարեց, թե տրանասպորտի ոլորտում իրականացնում է լուրջ բարեփոխումներ, իսկ այսօր արդեն ընդդիմությունը դրանց ընթացքն արդյունավետ չի համարում, նկատելով՝ խորհրդատվության համար միջազգային կազմակեպություններին հսկայական գումար է վճարվում, այն դեպքում, երբ հայ մասնագետները կարող էին նույն աշխատանքը կատարել ավելի մատչելի գներով:
-Իմ մասնագիտական գործունությամբ պայմանավորված, հաճախ եմ շփվում միջազգային կազմակերպությունների հետ, սեփական փորձով համոզվել եմ, թե որքան մեծ է միջազգային խորհրդատունների դերը: Մենք բոլոր ոլորտներում ունենք տաղանդավոր մասնագետներ, բայց միայն տաղանդավոր մարդիկ ունենալը քիչ է, քանի որ մասնագիտական խորհրդատվությունը լրջագույն գիտություն է, միջազգային մեծ փորձ պետք է ունենալ և գիտական հմտություններ: Թվում է, թե մեր տրանսպորտային խնդիրները հայ մասնագետներն ավելի լատ գիտեն, կարելի է մի խումբ ստեղծել ու քիչ գումարով նրանցից լսել այն, ինչ մենք ենք ուզում: Բայց միշտ չէ, որ այս մոտեցումն արդարացված է: Ամեն մի որոշման հետ կապված կարելի է բազմաթիվ «ինչու»-ներ հնչեցնել, ընդդիմությունը կարող է նաև հարցնել՝ ինչո՞ւ ընտրությունը կանգնեց միջազգային «իքս» խորհրդատվական կազմակերպության վրա և ոչ  «իգրեկի»: Եթե միայն զբաղվենք «ինչո»ւ-ներ հնչեցնելով, եթե անվերջ կասկածենք արվող աշխատանքներին, մենք ոչ մի գործ չենք կարողանա անել: Իսկ ժամանակը չի սպասում, ավելին, այն այլևս մեր դեմ է աշխատում: Մենք պետք է շտկենք տրանսպորտի ոլորտում առկա իրավիճակը, հապաղելու ժամանակ չունենք:
Դառնանք երևանցիներիս համար մյուս ցավոտ խնդրին՝ աղբահանությանը. օրերով չդատարկվող, բերնեբերան լցված աղբամաններ, ծակ աղբահավաք մեքենաներ, որոնցից անվերջ հոսող աղբաջրերից աղտոտվում են փողոցները՝ տարածելով գարշահոտություն: Հայաստան ժամանած բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ, ցավոք, Երևանից իրենց հետ տարան նաև այս տհաճ հիշողությունը: «Ելք» խմբակցության անդամի կարծիքով այս իրավիճակի պատճառն այն է, որ ունենք աղբահանություն իրականացնող մեկ ընկերությունը, չկա մրցակցություն ու «Սանիթեք»-ը լճացել է: Գուցե պետք է մտածել մեկ այլ օպերատոր դաշտում ունենալու մասի՞ն:
– Մեր նորանկախ երկրի փորձը ցույց է տալիս, որ տարբեր ոլորտներում, երբ մենաշնորհ ենք ունեցել աշխատանքն արդյունավետ չի ընթացել: Եթե գործող օպերատորն ինչ-որ հարցերում թերանում է, նախ պետք է ժամանակ տալ նրան, որ ուղղվի, իսկ եթե չի ուղղվում ու շարունակում է թերացումները, բնականաբար, իհայտ է գալիս նոր մրցույթ հայտարարելու անհրաժեշտությունը: Եթե կատարվող աշխատանքը բավարար չէ, ուրեմն, պետք է ժամանակ առ ժամանակ «Սանիթեք»-ի «գայկաները» ձգել, եթե դա չօգնի, կարող ենք մտածել մենաշնորհի վերացման մասին: Բայց ես ուզում եմ հիշենք մինչ «Սանիթեք»-ը եղած ու դրանից հետո առկա իրավիճակը: Տարբերությունը մեծ է, քանի որ մինչև այդ աղբահանության վիճակը շատ վատ էր: Եթե, ինչպես ասացիք, «Սանիթեք»-ը լճացել է, ուրեմն նախ նրան ժամանակ տանք սթափվելու, իսկ արդյունք չտալու դեպքում մտածենք այլ քայլերի մասին:
Ի՞նչ կասեք հասարակական մեծ հնչեղություն ստացած փողոցների անվանափոխության պահանջի մասին, թե ժամանակն է մեր քաղաքի փողոցներն ազատել բոլշևիկ գործիչների անուններից ու նրանց փոխարինել հայ ժողովրդի ու Հայաստանի համար մեծ դեր խաղացած անձանց, նաև ժամանակակից հերոսների անվանումներով:
-Ճիշտն ասած, ես հիասթափված եմ, որ այս քննարկումների ընթացքում չեմ լսում մեր պատմաբանների մասնագիտական արձագանքը: Ո՞ւր են մեր գիտնականները, հանրային հնչեղություն ունեցող այս հարցում ինչո՞ւ իրենց կարծիքը չեն հայտնում: Պատմության հարցում մենք պետք է շատ զգույշ լինենք, հակառակ դեպքում կարող ենք զավեշտալի իրավիճակներում հայտնվել: Եթե չկան մասնագիտական ծանրակշիռ կարծիքներ, ապա կարելի է ցանկացած անարժանի դարձնել արժանավոր ու հակառակը: Մենք անհրաժեշտ չափով տեղեկացված չենք մեր պատմության այդ շրջանից, մեկն ասում է՝ խորհրդային այս կամ այն գործիչը բացասական կերպար է եղել, մյուսն էլ պնդում է հակառակը: Այստեղ է, որ պետք է խոսի պատմաբանը, որպեսզի չխեղաթյուրվեն փաստերը:

Խոսում են Ամիրյան փողոցի անվանափոխության մասին, տարիներ առաջ այն պետականորեն անվանակոչեցին Վռամշապուհ արքայի անունով: Ես մի ընկեր ունեմ, որի անձնագրում գրված է, որ բնակվում է Վռամշապուհ արքա փողոցում: Բայց հետո փողոցը կրկին Ամիրյան վերանվանվեց, ինչո՞ւ, որովհետև տեսան, որ ժողովուրդը չընդունեց, չմարսեց այդ անվանումը: Ու հիմա նորից ասում են՝ Ամիրյանը հանցագործ է եղել, եկեք փոխենք: Մի քանի տարի անց կարող են գալ այլ մարդիկ ու ասել՝ էդ «Ելք»-ն ամեն ինչ տակնուվրա արեց , եկեք հիմա էլ այլ անուններով կոչենք մեր փողոցները: Այսպես ո՞ւր կհասնենք:

Այն, որ մեր ազգային հերոսների անունները պետք է անմահացնենք, ու ոչ միայն Լեոնիդ Ազգալդյանի, այլև մյուս մեր հերոսների անուններով փողոցներ պետք է ունենանք՝ միանշանակ է: Բայց չպետք է նաև մոռանանք, որ խորհրդային տարիներին ևս մեծություններ ենք ունեցել, որոնք գիտության, մշակույթի ու այլ ոլորտներում մեր երկրի համար մեծ գործեր են արել, մեծ ներդրում ունեցել Հայաստանի զարգացման գործում, ուրեմն, չի կարելի բոլորին նույն հարթության վրա դնել ու ասել՝ բոլշևիկ են, պիտի անունները փոխենք:

Անվանափոխության այս առաջարկում ես, իհարկե, նաև քաղաքական ենթատեքստեր եմ տեսնում, և կարծում եմ, մենք դրան չպետք է տուրք տանք, մենք չպետք է կատարենք անտրամաբանական քայլեր: Ես, օրինակ, կողմ եմ Լենինգրադյան փողոցի անվանափոխությանը, ինչպես ժամանակին փոխեցինք Լենինի անունը կրող մեր հրապարակի ու գլխավոր պողոտայի անունները: Ինքս պատրաստվում եմ հանդես գալ առաջարկությամբ, որ Լենինգրադյան փողոցը վերանվանվի Սանկտ Պետերբուրգի կամ Պետերբուրգյան: Մանավանդ որ, Երևանը շատ լավ կապեր ունի այդ քաղաքի հետ, իսկ մի քանի օրից Սանկտ Պետերբուրգում հայկական օրեր են լինելու: Կրկին դիմում եմ մեր պատմաբաններին, գիտնականներին, արվեստաբաններին, ինչո՞ւ չեն հակադարձում, ինչո՞ւ չեք ճիշտ հուն տեղափոխում այս քննարկումը: Ես նրանց լռությունից մտահոգված եմ: Մենք անվանափոխումներով պետք է քաղաքական հարցեր լուծե՞նք, թե՞ ըստ արժանվույն գնահատենք այն հայերի վաստակը, որոնք մեծ լումա են ունեցել մեր երկրի կայացման հարցում:
Մեկ տարի անց տոնելու ենք մեր հնամենի մայրաքաղաքի 2800 ամյակը, ինչպիսի՞ն եք տեսնում մեր Երևանի ապագան:
-Կուզենայի, որ շատ մոտ ապագայում՝ այս մեկ տարում, ազատված լինեինք այնպիսի խնդիրներից ինչպիսիք են տրանսպորտային հարցերը, աղբահանությունը ու այլևս չխոսեինք դրանց մասին: Մենք արժանի ենք ավելի լավ Երևան ունենալուն: Այսօր աշխարհում շատ հայտնի է խելացի քաղաքների կոնցեպցիան, կուզենայի, որ հաջորդ տարի, երբ ազգովի կնշենք մեր մայրաքաղաքի 2800 ամյակը, Երևանը աշխարհին ներկայացնենք ոչ թե միայն որպես Հռոմից էլ հին քաղաք, այլ որպես աշխարհի խելացի քաղաքի հավակնություն ունեցող մայրաքաղաք: Իսկ դրան հասնելու համար ես իմ գործընկերների հետ միասին ամեն ինչ անելու ենք. ծրագրերն արդեն կան, դրանց մասին մոտ օրերս ավելի մանրամասնորեն կներկայացնենք:

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s